در این جلسه، به‌صورت خلاصه درباره‌ی تغییرات بنیادی در دنیای کسب‌وکار صحبت می‌کنیم.

مهم‌ترین تحولاتی که در کسب‌وکارها رخ داده و همچنان ادامه دارد، شامل چند مورد اساسی است:

نخست، مفهومی است که به آن جهانی‌شدن اقتصاد و کسب‌وکار می‌گویند. البته من ترجیح می‌دهم به جای “جهانی‌شدن”، از عبارت افزایش سطح اقتصاد و کسب‌وکار استفاده کنم. به‌تدریج، مرزهای اقتصادی و کسب‌وکاری در حال کمرنگ شدن‌اند و عملاً می‌توان گفت که در حوزه‌ی اقتصاد، مرز مشخصی وجود ندارد.

تحول بعدی، گذار از دوران صنعتی به عصر اطلاعات، دانش و خرد است؛ به‌ویژه با پیشرفت‌های شگرف در حوزه‌ی فناوری اطلاعات مانند اینترنت، اینترنت اشیا، و هوش مصنوعی، و همچنین حرکت سریع شرکت‌ها در مسیر کارآفرینی.

یکی دیگر از تغییرات مهم، موج مهندسی مجدد و تجدید ساختار سازمانی است که سازمان‌ها را به سمت مسطح شدن، لاغر شدن ساختارها و شبکه‌ای شدن فعالیت‌ها سوق می‌دهد.

نکته‌ای که برای من جالب بود، مشاهده‌ی وضعیتی در یک شرکت مدرن و فلت (مسطح) بود که عمدتاً جوانان در آن مشغول به کارند. با وجود اینکه انتظار می‌رفت این نسل با ذهنیتی به‌روز، سازمان را هماهنگ با تغییرات پیش ببرند، دیدم همان ساختار افقی را دوباره به ساختاری عمودی بازمی‌گردانند! این برای من عجیب بود. گویی سازمانی که باید در مسیر تحول و انطباق حرکت کند، با تصمیم برخی از همین جوانان، به عقب و به ساختارهای دهه‌های گذشته بازگردانده می‌شود؛ این مسأله بسیار قابل تأمل است.

البته، تغییرات گسترده‌ی دیگری نیز در دنیای اقتصاد و کسب‌وکار اتفاق افتاده و در آینده نیز رخ خواهد داد.

اما این تحولات به چه معناست؟ یعنی مهارت‌های موردنیاز در شرکت‌ها—چه بزرگ، چه کوچک، چه خصوصی یا دولتی—در حال تغییر است. برای بقا و رشد در فضای رقابتی امروز، باید فعالیت‌ها و توانایی‌هایمان را با سرعت تغییرات هماهنگ کنیم.

ممکن است ما از نظر نوع حرکت با تغییرات همراه باشیم، اما اگر سرعت کافی نداشته باشیم، در رقابت عقب می‌مانیم. بنابراین، تغییر و توسعه‌ی مهارت‌ها یک ضرورت است.

ما باید بتوانیم مسیر حرفه‌ای‌ خود را معماری کنیم. این کار صرفاً با تفکر انجام نمی‌شود؛ می‌گویند: «باید مجسمه‌ی حرفه‌ای خودتان را بسازید». فرقی نمی‌کند کارمند یک سازمان باشید، صاحب کسب‌وکار خودتان، یا در آغاز یا پایان مسیر شغلی‌تان؛ در هر صورت باید توانایی‌هایتان را به‌روز و گسترده‌تر کنید و از مجموعه‌ی متنوع‌تری از مهارت‌ها بهره ببرید.

همچنین، نقش‌ها و مسئولیت‌های مدیران نیز دستخوش تغییر شده است؛ تا جایی که بسیاری نمی‌دانند تعریف دقیق مدیریت چیست، چراکه این تعریف نیز دائماً در حال تغییر است.

در دهه‌های اخیر، به‌واسطه‌ی بازسازی‌های سازمانی، بسیاری از مدیران موقعیت شغلی خود را از دست داده‌اند یا مسئولیت‌هایشان بازتعریف شده است. این وضعیت می‌تواند شرایطی دشوار برای همه‌ی ما به وجود آورد. اما شرکت‌هایی که خود را بازآفرینی کرده‌اند، تصویر روشنی از آینده دارند و در فرصت‌های جدید، می‌توانند نقش فعالی ایفا کنند.

اما چگونه؟ با پذیرش مسئولیت توسعه‌ی شغلی خود به‌صورت مستمر و پایدار؛ با یادگیری مداوم، یاد گرفتن نحوه‌ی یادگیری، و برداشتن گام‌های لازم برای کسب دانش به‌روز و متناسب با تحولات.

نکته‌ی مهم این است که توسعه‌ی مسیر حرفه‌ای، به معنای تغییر شغل یا یافتن مسیر ایده‌آل در اولین تجربه‌های کاری نیست. بسیاری از افراد این برداشت اشتباه را دارند که وقتی صحبت از توسعه‌ی مسیر شغلی می‌شود، یعنی باید حتماً شغل خود را عوض کنند.

در حالی‌که توسعه‌ی حرفه‌ای به‌معنای رشد، افزایش بهره‌وری و رضایت از مسیر فعلی‌تان است. این نوع توسعه بسیار سالم‌تر، جذاب‌تر و در نهایت، برای شرکت نیز ارزش‌آفرین خواهد بود.

ان‌شاءالله موضوعات دیگر را در جلسات بعدی خدمتتان ارائه خواهم کرد.